Powiat na weekend: Zamek w Chudowie

Kontynuujemy prezentowanie atrakcji turystycznych powiatu gliwickiego. Dzisiaj przyszła pora na Zamek w Chudowie. Miejsce dobrze znane, choć nie wszyscy zdają sobie sprawę z historii zamku jak i wszystkich propozycji jakie ma dla nas.

Chudów
Miejscowość leży na terenie powiatu gliwickiego w gminie Gierałtowice. Znajduje się w bliskiej odległości od drogi Gliwice – Mikołów oraz zjazdu na autostradę A4. Ta lokalizacja pozwoliła na stworzenie w Chudowa doskonałego punktu wypadów turystycznych.

Historia zamku
Zamek zbudowano na planie zbliżonym do prostokąta o wymiarach 30 x 26m. W środku znajdował się niewielki dziedziniec z centralnie usytuowaną studnią. Obok powstała również wieża. Po obu jej stronach wzniesiono prostokątne budynki, pełniące funkcje mieszkalne. Po prawej stronie wieży znajdował się trzykondygnacyjny tzw. dom pański, z którego przyziemia na zewnątrz prowadziła zamkowa furta. Po lewej stronie wieży ulokowany był tzw. budynek służebny. Zamkowy dziedziniec okalały drewniane ganki.

Z badań historycznych wynika, że renesansowy zamek powstał na miejscu wcześniejszego średniowiecznego założenia, po którym relikty odsłonięte zostały w czasie prowadzonych od 2000  roku badań archeologicznych i który należy wiązać z XV-wieczną siedzibą rodu Chudowskich. Za budowniczego renesansowego zamku kamienno-ceglanego uznaje się Jana Gierałtowskiego, który w 1532 roku kupił dobra rycerskie Chudów - Paniówki. Po jego śmierci majątek odziedziczył syn - Wacław. Gierałtowscy byli w posiadaniu zamku do 1622 roku. W latach 1706-1767 właścicielami zamku była rodzina Foglarów. Zamek w tym czasie przeżywał swój kolejny rozkwit i, jak podają źródła historyczne, należał wówczas do najwspanialszych rezydencji na Górnym Śląsku, w której odbywały się liczne bale i przyjęcia.

Po roku 1768 zamek dość często zmieniał właścicieli, tracąc na znaczeniu. W 1850 roku dobra chudowskie wraz z zamkiem znalazły się w posiadaniu wychowanicy Karola Goduli - Joanny Gryzik von Schomberg-Godulla i jej męża Hansa Ulricha Gotharda von Schaffgotsch. Zamek uległ pożarowi w nocy 11 stycznia 1875 roku. Z polecenia właścicieli nie został jednak odremontowany, lecz częściowo rozebrany i przekształcony w modną wówczas romantyczną ruinę.

W roku 1995 powołana została Fundacja „Zamek Chudów”, której założycielem i pierwszym prezesem był Andrzej Sośnierz. Po przejęciu obiektu w roku 1999 fundacja zaczęła prowadzić prace rekonstrukcyjne i wykopaliskowe. Do 2004 roku odbudowano i zadaszono zamkową wieżę, w której obecnie mieści się muzeum zamku w Chudowie, prezentujące zabytki pozyskane podczas badań archeologicznych obiektu. Podniesiono również mury wokół dziedzińca i odnowiono bramy. Podjęte zostały także badania archiwalne, w efekcie których nakładem prowadzonego przez fundację wydawnictwa ukazały się publikacje dotyczące historii zamku

Park przy zamku w Chudowie
Zamek od wieków otaczała roślinność. Nie przetrwał niestety ani piękny różany ogród – ulubione miejsce pani na Chudowie, ani park otaczający kiedyś historyczną budowlę.  Zamek otoczony jest łąkami zalewowymi oraz skąpym drzewostanem olszowym. Nieopodal rośnie piękna  topola kanadyjska - pomnik przyrody. Dumnie stoją też okazałe kasztanowce, a spacerowicze zastanawiają się „o czym szumią drzewa”.

Zamek współcześnie
Obecnie Zamek w Chudowie jest atrakcją turystyczną, którą odwiedzają nie tylko mieszkańcy najbliższej okolicy. Co weekend w tym miejscu odbywają się liczne imprezy, część z nich na stałe wpisała się już do kalendarza. M.in. tak stało się w przypadku zjazdu pojazdów militarnych, Festiwalu Błota czy też sierpniowego Jarmarku Średniowiecznego.

Tysiące ludzi odwiedzając zamek, wspierają również jego odbudowę. To miejsce nie tylko oparte o średniowieczne pochodzenie, ale nastawione również na współczesność. W Chudowie odbywają się koncerty, spotkania oraz wiele innych ciekawych wydarzeń.

Oberża Pod Św. Jerzym
W 2008 roku oddana została do użytku Oberża Pod Św. Jerzym, stylowa restauracja wybudowana obok zamku, gdzie można zjeść dostojne dania i zakupić odlewy kafli piecowych oraz oryginalne szkliwa (kielichy, czary itd.).
Wciąż trwają prace, mające na celu uczynienie obiektu jeszcze bardziej atrakcyjnym.

Legendy zamku
Zakonnica, która uciekła z klasztoru
Dawne przekazy mówią, że jeden z właścicieli chudowskiego zamku, nie znany bliżej z imienia rycerz, kiedyś wybrał się do Czech i poznał tam przecudnej urody kobietę – podobno zakonnicę. Zakochał się w niej szaleńczą miłością. Dziewczyna odwzajemniła jego uczucie i zgodziła się na ucieczkę z klasztoru. Przybyła z rycerzem do Chudowa, gdzie pobrali się i zamieszkali w zamku. Nie mogło to być jednak w porządku względem Boga, bo młoda żona szybko zachorowała i niedługo potem zmarła. Pogrążony w bólu i rozpaczy mąż pochował ją na pobliskim cmentarzu. Podobno już pierwszej nocy po pogrzebie duch pięknej pani zjawił się w zamku i od tej pory co noc odwiedzał swojego męża, skarżąc się jednocześnie, że trudno jest dojść do domu ze względu na czyhające wszędzie wilki i gąszcz lasu. Wobec tego zakochany małżonek wybudował tajemne przejście łączące zamek z grobowcem. Po jego śmierci kobieta przychodziła do zamku nadal. Prawdopodobnie jest to pokuta, która trwa do dziś i dlatego niektórzy z turystów odwiedzających zamek spotykają piękną, ale smutną kobietę w czerni, która snuje się wśród ruin, żałując za swoje grzechy.